| |
forum.optyczne.pl
|
 |
Lornetki - Amatorskie pomiary transmisji
Arek - Wto 17 Lis, 2026
| widoczek napisał/a: | | Szczerze mówiąc nie jestem w stanie wyłapać różnic w oddaniu barw i transmisji. |
Co do barw rozumiem. Ale jak chciałeś wyłapać różnicę w transmisji w lornetkach, które różnią się wszystkim istotnym tzn. powiększeniem, średnicą obiektywu i wielkością źrenicy wyjściowej?
widoczek - Wto 17 Lis, 2026
| Arek napisał/a: | | widoczek napisał/a: | | Szczerze mówiąc nie jestem w stanie wyłapać różnic w oddaniu barw i transmisji. |
Co do barw rozumiem. Ale jak chciałeś wyłapać różnicę w transmisji w lornetkach, które różnią się wszystkim istotnym tzn. powiększeniem, średnicą obiektywu i wielkością źrenicy wyjściowej? |
Na dwa sposoby:
1. Obserwacją i zdjęciami żrenicy wyjściowej tak jak to widać w albumie zdjęciowym wrzuconym do wypowiedzi.
2. Porównywaniem róznych widoków, scen podczas słonecznego dnia, gdy żrenica oka jest mniejsza od źrenic wyjściowych lornetek.
Arek - Wto 17 Lis, 2026
| widoczek napisał/a: | Na dwa sposoby:
1. Obserwacją i zdjęciami żrenicy wyjściowej tak jak to widać w albumie zdjęciowym wrzuconym do wypowiedzi.
2. Porównywaniem róznych widoków, scen podczas słonecznego dnia, gdy żrenica oka jest mniejsza od źrenic wyjściowych lornetek. |
Ale to, że źrenica oka jest mniejsza od źrenicy wyjściowej lornetek nie zmienia uzyskiwanej jasności powierzchniowej, więc takie porównanie o niczym nie mówi.
widoczek - Wto 17 Lis, 2026
Ok, a punkt 1.?
Arek - Wto 17 Lis, 2026
To samo. Fotografujesz jasność powierzchniową źrenicy, która jest różna. Do tego dochodzi winietowanie na zdjęciu i milion innych efektów, które ograniczają dokładność takiego pomiaru do pewnie ładnych kilku procent. A w tych kilku procentach zawiera się cała różnica w transmisji pomiędzy sprzętami z wyższej półki cenowej.
_Tomek_ - Wto 17 Lis, 2026
To teraz nie rozumiem. Punkt 2 widoczka wydaje mi się w porządku, bo co z tego, że lornetka ma np 2x większe obiektywy (czyli przy tym samym powiększeniu 4x większa jasność powierzchniowa), skoro źrenica wyjściowa lornetki wzrasta wówczas 2x i jeśli nasza źrenica oka jest zwężona to tej większej jasności nie zauważymy...
Arek - Wto 17 Lis, 2026
Bo tu nie chodzi o całkowitą ilość wpadającego światła ale o jasność powierzchniową. Nie ważne ile powierzchni źrenicy wyjściowej widzisz, ważne że każdy jej kawałek ma taką samą jasność powierzchniową.
widoczek - Wto 17 Lis, 2026
| Arek napisał/a: | | To samo. Fotografujesz jasność powierzchniową źrenicy, która jest różna. Do tego dochodzi winietowanie na zdjęciu i milion innych efektów, które ograniczają dokładność takiego pomiaru do pewnie ładnych kilku procent. A w tych kilku procentach zawiera się cała różnica w transmisji pomiędzy sprzętami z wyższej półki cenowej. |
Arek, a jak oceniasz taki pomiar transmisji w kanałach R G B fotografii wykonanej w RAW ?
link
Czy ten test też jest obwarowany efektami o których piszesz i nie jest wiarygodny?
Arek - Wto 17 Lis, 2026
Ten test dość dobrze oceni kolorystykę ale nie transmisję.
W przypadku tego konkretnie zestawu musimy się upewnić co do następujących rzeczy:
1. panel świetlny musi mieć stałą jasność powierzchniową na całej powierzchni z dokładnością poniżej 1%. Takie panele są dostępne na rynku, ale są bardzo drogie.
2. każda lornetka powinna być fotografowana osobno z obiektywem aparatu umieszczonym idealnie w osi optycznej, a nie tak jak teraz, gdzie w każdym przypadku mamy inne kąty padania i brak uwzględnienia winietowania w układzie aparat+obiektyw.
3. trzeba się upewnić, że na każdym zdjęciu przysłona w obiektywie domyka się idealnie tak samo i powtarzalnie
4. trzeba się upewnić, że aparat trzyma powtarzalność czasów ekspozycji
I pewnie jeszcze kilka innych czynników.
Taki prosty test pozwoli ocenić że lornetka z transmisją 90% jest lepsza niż taka z transmisją 70%. Ale jak będziemy chcieli ocenić czy coś co deklaruje 92% jest lepsze od czegoś co deklaruje 90% to polegniemy z kretesem.
Arek - Wto 17 Lis, 2026
Nie mówiąc już o tym, że trzeba fotografować od strony źrenicy wyjściowej a nie obiektywu, bo to nie działa symetrycznie, ze względu na różną skuteczność powłok na różnych granicach dla różnych kątów padania światła.
Dziadek79 - Sro 18 Lis, 2026
| Arek napisał/a: | | widoczek napisał/a: | Na dwa sposoby:
1. Obserwacją i zdjęciami żrenicy wyjściowej tak jak to widać w albumie zdjęciowym wrzuconym do wypowiedzi.
2. Porównywaniem róznych widoków, scen podczas słonecznego dnia, gdy żrenica oka jest mniejsza od źrenic wyjściowych lornetek. |
Ale to, że źrenica oka jest mniejsza od źrenicy wyjściowej lornetek nie zmienia uzyskiwanej jasności powierzchniowej, więc takie porównanie o niczym nie mówi. |
Poprawcie mnie, jeżeli się mylę.
MZ organoleptyczne porównywanie transmitancji, zwanej tutaj "transmisją”, dla lornetek o tym samym powiększeniu w warunkach jasnego oświetlenia, gdy źrenica oka jest mniejsza niż źrenica wyjściowa, ma sens. Dla przykładu weźmy lornetki 10x56 i 10x42. Np. na obiektywy pada strumień światła o natężeniu 1 mW/cm^2 i skupia je do 1 mW/mm^2 na żrenicach wyjściowych. Załóżmy, że źrenice oczu mamy zwężone do 3 mm. Wtedy bez względu na to czy patrzymy przez 10x56, czy 10x42 do oka wpada nam ~7,07 mW (tyle samo co przez lornetkę 10x30 przy źrenicach oczu co najmniej 3 mm). Powiększenie jest to samo, więc dla lornetek o takiej samej transmitancji, widzimy obraz o tej samej jasności. Oczywiście lornetki muszą mieć takie same powiększenia, a źrenice oczu muszą być zwężone poniżej źrenic wyjściowych, żeby można było porównywać transmitancję w ten sposób. Można by nawet zrobić porównanie dla różnych kolorów (długości fal), patrząc kolejno na plansze o wybranych kolorach tęczy, na zmianę przez jedną i drugą lornetkę lub tubus jednej lornetki przy jednym oku, a drugiej przy drugim oku.
ryszardo - Wczoraj 1:06
| Dziadek79 napisał/a: | | Załóżmy, że źrenice oczu mamy zwężone do 3 mm. |
Tu jest potencjalny błąd założenia. Nie chodzi o samą wartość, tylko o założenie, że w obu lornetkach źrenica będzie miała identyczną średnicę. Nie bierzesz pod uwagę możliwości rozszerzenia się źrenicy podczas patrzenia przez lornetkę przepuszczającą mniej światła, a dokładnie tego należy się spodziewać.
binocullection - Wczoraj 8:35
| ryszardo napisał/a: | | Dziadek79 napisał/a: | | Załóżmy, że źrenice oczu mamy zwężone do 3 mm. |
Tu jest potencjalny błąd założenia. Nie chodzi o samą wartość, tylko o założenie, że w obu lornetkach źrenica będzie miała identyczną średnicę. Nie bierzesz pod uwagę możliwości rozszerzenia się źrenicy podczas patrzenia przez lornetkę przepuszczającą mniej światła, a dokładnie tego należy się spodziewać. |
Ostatnio zainteresowałem się tym zagadnieniem i z małą pomocą Małżonki poczyniłem parę domowych eksperymentów.
Średnica źrenicy po przyłożeniu oczu do lornetki powiększa się. Co ciekawe oczu, nie jednego oka - wtedy obie pozostają statyczne. Trudno zmierzyć różnicę, ale wydaję się, że jest w przedziale 1-2 mm. Tutaj mówię o warunkach łazienkowych z intensywnym, sztucznym oświetleniem i oceną wyglądu oka przez obiektyw. W dzień możliwe, że różnica będzie większa.
Wielkość żrenicy wyjściowej pewnie ma na to wpływ, raczej nie tak duży, jak samo odcięcie bocznego światła przez muszle.
Ale to nie koniec ciekawych odkryć anatomicznych. Okazuje się, że źrenica oka delikatnie kurczy się w momencie koncentracji wzroku na detalu. W momencie, gdy wzrok wraca z konwergencji do patrzenia ogólnego, źrenica wraca do poprzedniego położenia. Możliwe, że ma to związek z ograniczaniem ekspozycji celem wyostrzenia szczegółu i powiększenia kontrastu.
ryszardo - Wczoraj 9:01
| Cytat: | | Średnica źrenicy po przyłożeniu oczu do lornetki powiększa się. Co ciekawe oczu, nie jednego oka - wtedy obie pozostają statyczne. Trudno zmierzyć różnicę, ale wydaję się, że jest w przedziale 1-2 mm. Tutaj mówię o warunkach łazienkowych z intensywnym, sztucznym oświetleniem i oceną wyglądu oka przez obiektyw. W dzień możliwe, że różnica będzie większa. |
Wydaje mi się, że w przypadku tego testu przyczyna może być dość prosta: źródło światła nie znajduje się w polu widzenia, więc do oka dociera mniej światła i dlatego źrenica rozszerza się, aby to skompensować.
W dzień sporo będzie zależeć od pogody. Przy całkowitym zachmurzeniu i w efekcie równomiernym oświetleniu spodziewam się dużo mniejszych zmian średnicy źrenicy.
Przy bezchmurnym niebie źrenice będą intensywnie pracować w zależności od obserwowanego motywu. Oczywistym wydaje mi się, że skierowanie lornetki na bezpośrednio oświetloną słońcem, białą ścianę spowoduje skurczenie się, a spojrzenie na cienie w krzakach za tym budynkiem rozszerzenie się źrenic obserwatora. To samo, co w łazience: średnica źrenic będzie zależna od jasności obserwowanej sceny (+ od światła bocznego, nieodciętego przez muszle).
_Tomek_ - Wczoraj 9:08
| Dziadek79 napisał/a: | | Oczywiście lornetki muszą mieć takie same powiększenia, a źrenice oczu muszą być zwężone poniżej źrenic wyjściowych, żeby można było porównywać transmitancję w ten sposób |
Też tak myślę, a nawet więcej - powiększenia nie muszą być te same, o ile tylko wąskim gardłem jest nasza źrenica. Bo jeśli mam na przyklad 7x50 i 14x50, to ta druga pokazuje niepunktowe obiekty 2x większe, a więc 4x ciemniejsze, co wynika z dwukrotnego spadku średnicy źrenicy wyjściowej. Jeśli jednak nasza źrenica jest poniżej tych niecałych 4 mm, to tego nie zauważymy
Pozostaje jednak to co pisał ryszardo i tego nie uwzględniłem. Aby to nadmiarowe światło (padające na oko, ale już nie bezpośrednio na źrenice) miało wpływ na wielkość źrenicy oka musi jakoś dotrzeć do siatkówki, bo taki jest mechanizm. Jak? Jakieś rozpraszanie w rogówce w pobliżu źrenicy? Przenikanie przez tęczówkę?
_Tomek_ - Wczoraj 9:19
| binocullection napisał/a: | | Średnica źrenicy po przyłożeniu oczu do lornetki powiększa się. Co ciekawe oczu, nie jednego oka - wtedy obie pozostają statyczne |
Bo źrenice oczu reagują jednocześnie i w ten sposób, że średnica źrenicy dopasowuje się wg mocniej oświetlonego oka. Widać to jak w ciemnym pokoju jednym okiem popatrzymy na ekran smartfona (drugie oko zamknięte), potem wyłączymy telefon i rozejrzymy się drugim okiem. Ledwo co widać, bo jego źrenica też się domknęła. Dlatego w Twoim teście łazienkowym źrenice nie reagują jak patrzysz jednym okiem przez lornetkę - dodatkowe światło spoza pola lornetki jest wyłapywane przez to wolne oko.
gekon72 - Wczoraj 9:37
| Arek napisał/a: | | widoczek napisał/a: | | Szczerze mówiąc nie jestem w stanie wyłapać różnic w oddaniu barw i transmisji. |
Co do barw rozumiem. Ale jak chciałeś wyłapać różnicę w transmisji w lornetkach, które różnią się wszystkim istotnym tzn. powiększeniem, średnicą obiektywu i wielkością źrenicy wyjściowej? |
Trzeba podejść do tego w sposób najbardziej ogólny i najprostszy, czyli zmierzyć "snop" światła na wejściu i na wyjściu i zmianę zmierzyć. Jak?
Gdybym sam chciał to wiedzieć, to kupiłbym mały, ale dobry panel fotowoltaniczny o jakiś znanych (ale niekoniecznie) parametrach.
Stworzyłbym dużą przesłonę z otworem fi 20 mm i umieścił bym daleko od niej silny strumień swiatła, aby uzyskać w przybliżeniu jego jednorodną i w miarę równoległą postać.
Zmierzyłbym na panelu natężenie światła najpierw bez lornetki, za pomocą miernika elektrycznego.
Następnie podstawiłbym lornetkę i starałbym się uzyskać na na panelu (przesuwając go) podobnej wielkości krążek światła, czyli ok 20mm.
Lornetka "wypluje" w ten panel przecież całe światło, jakie wpada nam do oka łącznie.
Dobry miernik i panel zmierzy różnice natężenia światła jakie docierają do niego z poszczególnych lornetek.
Nie wiem, czy w ten sposób uda się zmierzyć bezwzględne procenty tak idealnie (inne stożki światła padające na panel z lornetki a bez niej), ale na pewno będzie można wyłapać różnice pomiędzy lornetkami, która "przepuściła" więcej światła na panel. Można zmieniać kolor światła i też wyłapywać te różnice, która lepsza/gorsza w danym zakresie fal.
Mnie osobiście taki pomiar różnicowy wystarczyłby.
_Tomek_ - Wczoraj 9:59
| binocullection napisał/a: | | Ale to nie koniec ciekawych odkryć anatomicznych. Okazuje się, że źrenica oka delikatnie kurczy się w momencie koncentracji wzroku na detalu. W momencie, gdy wzrok wraca z konwergencji do patrzenia ogólnego, źrenica wraca do poprzedniego położenia. Możliwe, że ma to związek z ograniczaniem ekspozycji celem wyostrzenia szczegółu i powiększenia kontrastu. |
A to też ciekawa obserwacja. Wydaje mi się, że to ma związek z domykaniem naszej naturalnej przysłony w celu ograniczenia wpływu wad soczewki oka. Tak samo jak domykanie przysłony w obiektywie aparatu daje ostrzejsze zdjęcia (do pewnej wartości, ok f/5.6-f/8)
binocullection - Wczoraj 10:10
| _Tomek_ napisał/a: | | binocullection napisał/a: | | Ale to nie koniec ciekawych odkryć anatomicznych. Okazuje się, że źrenica oka delikatnie kurczy się w momencie koncentracji wzroku na detalu. W momencie, gdy wzrok wraca z konwergencji do patrzenia ogólnego, źrenica wraca do poprzedniego położenia. Możliwe, że ma to związek z ograniczaniem ekspozycji celem wyostrzenia szczegółu i powiększenia kontrastu. |
A to też ciekawa obserwacja. Wydaje mi się, że to ma związek z domykaniem naszej naturalnej przysłony w celu ograniczenia wpływu wad soczewki oka. Tak samo jak domykanie przysłony w obiektywie aparatu daje ostrzejsze zdjęcia (do pewnej wartości, ok f/5.6-f/8) |
I jak większość astygmatyków mrużących oczy, gdy chcą coś na kartce przeczytać
Dziadek79 - Dzisiaj 1:52
| ryszardo napisał/a: | | Dziadek79 napisał/a: | | Załóżmy, że źrenice oczu mamy zwężone do 3 mm. |
Tu jest potencjalny błąd założenia. Nie chodzi o samą wartość, tylko o założenie, że w obu lornetkach źrenica będzie miała identyczną średnicę. Nie bierzesz pod uwagę możliwości rozszerzenia się źrenicy podczas patrzenia przez lornetkę przepuszczającą mniej światła, a dokładnie tego należy się spodziewać. |
Masz rację, Ryszardo. Lornatka o mniejszej transmitancji da na źrenicy wyjściowej mniejsze natężenie strumienia światła niż ta o wyższej transmitancji, co spowoduje rozszerzenie źrenicy oka. Wtedy założenie, że mamy tą samą średnicę źrenicy oka jest błędne.
Do precyzyjnego pomiaru transmitancji potrzebny jest spektrofotometr. Tutaj wyniki pomiarów będą różne dla wiązki światła o małej średnicy, przechodzącej przez środek osi optycznej, gdzie transmitancja jest największa (brak winietowania), w porównaniu z taką samą wiązką przechodzącą bliżej krawędzi (z winietowaniem). MZ najrzetelniej byłoby używać do takiego pomiaru wiązki o średnicy takiej samej jak średnica obiektywu, żeby wykorzystać całą aperturę badanego instrumentu optycznego, a nie tylko środek.
Od strony anatomicznej ciekawi mnie, czy źrenica oka kurczy się na podstawie sygnału z siatkówki, czy sama spojówka też jest czuła na światło i jej oświetlenie powoduje zwężanie się źrenic.
Dziadek79 - Dzisiaj 1:55
*spojówka -> tęczówka
Dziadek79 - Dzisiaj 2:07
| binocullection napisał/a: |
Ale to nie koniec ciekawych odkryć anatomicznych. Okazuje się, że źrenica oka delikatnie kurczy się w momencie koncentracji wzroku na detalu. W momencie, gdy wzrok wraca z konwergencji do patrzenia ogólnego, źrenica wraca do poprzedniego położenia. Możliwe, że ma to związek z ograniczaniem ekspozycji celem wyostrzenia szczegółu i powiększenia kontrastu. |
To może zależeć od tego, czy koncentrujesz wzrok na jaśniejszych czy ciemniejszych obiektach w porównaniu z całym polem widzenia.
_Tomek_ - Dzisiaj 8:43
| gekon72 napisał/a: | | Nie wiem, czy w ten sposób uda się zmierzyć bezwzględne procenty tak idealnie (inne stożki światła padające na panel z lornetki a bez niej) |
Można spróbować umieścić przed panelem kopułkę rozpraszająca światło (taka jak na swiatlomierzach), a pozostałą część powierzchni zaciemnić. Tylko czy panel działa takich warunkach?
A może w ogóle sprawę załatwiłby światłomierz czy jakiś gotowy czujnik natężenia światła?
gekon72 - Dzisiaj 9:43
| _Tomek_ napisał/a: | | gekon72 napisał/a: | | Nie wiem, czy w ten sposób uda się zmierzyć bezwzględne procenty tak idealnie (inne stożki światła padające na panel z lornetki a bez niej) |
Można spróbować umieścić przed panelem kopułkę rozpraszająca światło (taka jak na swiatlomierzach), a pozostałą część powierzchni zaciemnić. Tylko czy panel działa takich warunkach?
A może w ogóle sprawę załatwiłby światłomierz czy jakiś gotowy czujnik natężenia światła? |
Wydaje mi się, ze czujnik natężenia światła, a jakiś mały panel fotowoltaniczny, to są takie same urządzenia, różnią się pewnie jakimś zakresem pracy i zapewne ceną.
Tutaj istotny jest kąt w jaki pada światło na panel, bo każdy kto ma na dachu, to zna ten efekt na swoim liczniku. Dlatego wspomniałem o stożkach z lornetki vs gołe światło jako baza.
Jeśli ktoś zdecydowałby się na taki pomiar, to należałoby kupić coś co ma najbardziej liniową charakterystykę w zależności od kąta padania światła.
Natomiast nie wiem, czy kopułka rozpraszająca, nie pogorszyłaby sprawy, bo światło rozproszone bardziej, to jeszcze większe kąty.
Niestety nie mam nic w domu, co jakkolwiek mierzy światło, ale wydaje mi się, że nawet tani czujnik z dobrym voltomierzem powinien wychwycić różnicę. Sam jestem ciekaw
Może w pracy popytam, czy ktoś ma coś, to sprawdzę i dam znać kiedyś.
ryszardo - Dzisiaj 10:15
Taki czujnik i tak trzeba by było skalibrować, więc równie dobrze można użyć na przykład fotorezystora lub innego prostego czujnika, a nie niepotrzebnie skomplikowanych i drogich urządzań.
Dodatkowo trzeba wziąć pod uwagę dwie rzeczy:
1. Charakterystyka czujnika zmienia się z temperaturą, więc test trzeba robić w stałych, kontrolowanych warunkach. O samo dotyczyć może również źródła światła.
2. Przy teście w świetle białym dostaniemy transmisję uśrednioną po charakterystyce czujnika i taka wartość będzie mało użyteczna. Konieczne byłoby badanie natężenia dla konkretnych długości fali, a więc monochromatyczne źródło światła i w ten sposób dochodzimy do pomiarów transmisji w testach lornetek, które były robione, jak spektrometr nie był dostępny
widoczek - Dzisiaj 12:45
Aby zmierzyć transmisję światła lornetki w warunkach domowych należy użyć aparatu cyfrowego z trybem manualnym, jednolitego źródła światła oraz pliku RAW.
Metoda ta polega na porównaniu jasności tego samego obiektu sfotografowanego bezpośrednio obiektywem aparatu oraz przez układ optyczny lornetki.
1. Przygotowanie stanowiska i sprzętu
• Źródło światła: Użyj jednolitego, stabilnego źródła o stałej jasności. Najtańsza i najpewniejsza będzie biała kartka, równomiernie oświetlona białym światłem o stałym natężeniu, nie zaleca się oświetlać światłem zasilanym akumulatorowo, które z czasem słabnie.
• Aparat i obiektyw: Najlepiej sprawdzi się obiektyw stałoogniskowy (np. 35 mm lub 50 mm na pełnej klatce, albo odpowiednio krótszy na APS-C) o niewielkiej średnicy przedniej soczewki, tak aby źrenica wyjściowa lornetki w całości mieściła się w polu widzenia/wejściu obiektywu.
• Stabilizacja: Zamontuj aparat i lornetkę na statywach, aby zachować idealną osiowość i powtarzalność kadru.
• Format zapisu: Ustaw zapis w formacie RAW (pliki JPG mają nieliniową krzywą tonalną, co całkowicie fałszuje pomiar).
2. Ustawienia aparatu (tryb pełny Manual - M)
Wszystkie parametry muszą być zablokowane na czas obu zdjęć:
• ISO: Najniższe natywne (np. ISO 100).
• Przysłona: Stała, najlepiej lekko przymknięta (np. f/4 lub f/5.6), aby wyeliminować winietowanie obiektywu aparatu. Uwaga: fizyczna średnica otworu przysłony obiektywu musi być mniejsza niż średnica źrenicy wyjściowej lornetki (np. dla lornetki 10x50 źrenica wyjściowa to 5 mm, więc przy obiektywie 50 mm przysłona f/11 ma otwór ok. 4,5 mm – to gwarantuje, że aparat nie „obetnie” wiązki światła, lub odwrotnie – w zależności od wybranej metody). Najbezpieczniej jest użyć obiektywu o małej ogniskowej (np. 24-35 mm) przy f/5.6–f/8, tak aby całe kółko źrenicy wyjściowej lornetki było wyraźnie widoczne w kadrze i nie było przysłaniane przez obudowę obiektywu.
• Czas naświetlania: Dobierz tak, aby na zdjęciu referencyjnym (bez lornetki) histogram znajdował się w okolicach 60–75% (daleko od prześwietlenia i głębokich cieni).
• Balans bieli: Ustaw na sztywno (np. 5500 K).
3. Procedura pomiarowa (krok po kroku)
1. Zdjęcie referencyjne (bez lornetki): Skieruj aparat na jednolitą, podświetloną powierzchnię. Zrób zdjęcie w formacie RAW.
2. Zdjęcie przez lornetkę: Umieść lornetkę bezpośrednio przed obiektywem aparatu (w osi optycznej, co należy wykonać dokładnie). Odległość między okularem lornetki a przednią soczewką obiektywu powinna odpowiadać odległości dobrego widzenia (eye relief), tak aby obraz wypełniał kadr lub tworzył wyraźny, ostry krąg bez winietowania mechanicznego (ściemnienia brzegów). Zrób zdjęcie na dokładnie tych samych ustawieniach aparatu.
3. Kontrola ostrości: Ostrość na aparacie ustaw na nieskończoność, tak samo jak w lornetce (nie ma to kluczowego wpływu na samą jasność środka plamy, ale ułatwia ocenę winietowania).
4. Analiza danych i obliczenia
Do odczytu wartości liniowych z pliku RAW użyj darmowego programu RawDigger (standardowe programy jak Lightroom nakładają krzywą gamma i zniekształcają wyniki).
1. Otwórz oba pliki RAW w programie RawDigger.
2. Zaznacz niewielki, identyczny obszar (próbkę, np. 100x100 pikseli) dokładnie w centrum kadru (tam, gdzie nie ma winietowania).
3. Odczytaj średnią wartość jasności (Avg) dla kanałów R, G1, G2, B (po odjęciu poziomu czerni - "black level").
4. Oblicz transmisję dla każdego kanału ze wzoru:
Transmisja(%)=(Jasność z lornetką \ Jasność bez lornetki) x 100%
Na co uważać (najczęstsze błędy)?
• Ograniczenie apertury (tzw. obcięcie źrenicy): Jeśli otwór względny obiektywu aparatu (średnica źrenicy wejściowej obiektywu) jest większy niż źrenica wyjściowa lornetki, to obraz z lornetki będzie ciemniejszy nie przez straty na powłokach, ale dlatego, że lornetka podaje węższą wiązkę światła niż sam obiektyw aparatu zbiera z otoczenia. Warunek konieczny: średnica źrenicy wejściowej obiektywu aparatu (f / przysłona) musi być mniejsza niż źrenica wyjściowa lornetki (średnica obiektywu lornetki / powiększenie).
Przykład: Lornetka 8x42 ma źrenicę wyjściową 42 / 8 = 5,25 mm. Jeśli używasz obiektywu 35 mm, przysłona musi wynosić co najmniej 35 / 5,25 ≈ f/6,7 (czyli np. f/8 lub f/11). Wtedy o ilości światła decyduje wyłącznie aparat, a spadek jasności wynika czysto ze strat transmisji lornetki.
• Światło pasożytnicze: Osłoń przestrzeń między okularem lornetki a obiektywem aparatu (np. czarnym papierem lub gumową muszlą oczną), aby boczne światło z pokoju nie wpadało do obiektywu i nie zawyżało wyniku.
• Nierównomierność ekranu: Nie używaj monitora jako źródła światła do pomiaru chyba że używasz profesjonalnego panelu świetlnego o równomiernej jasności. Zachowaj dystans między lornetką a źródłem światła, minimum 1–1,5 metra.
Stworzyłem taki opis razem z AI. Co sądzicie, są tu gdzieś słabe punkty?
gekon72 - Dzisiaj 12:53
| widoczek napisał/a: |
Stworzyłem taki opis razem z AI. Co sądzicie, są tu gdzieś słabe punkty? |
Wg mnie obiektyw. Pomiar powinien być bez obiektywu, bo skoro nie znamy jego charakterystyki, to po co nam kanały RGB?
widoczek - Dzisiaj 13:01
Nie musimy znać charakterystyki obiektywu. Dlaczego? Bo obiektywu używa się zarówno do referencyjnego zdjęcia źródła światła (czyli np. oświetlonej białej kartki), jak i następnie zdjęcia przez lornetkę. Inaczej mówiąc można pominąć "charakrterystykę" obiektywu bo jest ona powtarzalna i niezmienna dla kolejnych zdjęć użytych o analizy.
_Tomek_ - Dzisiaj 13:06
Szczerze mówiąc poprosiłem ChatGPT, by znalazł błędy w tej procedurze i ich lista jest dluzsza niż opis procedury... Nie będę wklejał
gekon72 - Dzisiaj 13:31
| widoczek napisał/a: | | Inaczej mówiąc można pominąć "charakrterystykę" obiektywu bo jest ona powtarzalna i niezmienna dla kolejnych zdjęć użytych o analizy. |
Teoretycznie masz rację, bo robimy bazę i do niej porównujemy. Jednak jeśli obiektyw wycina mocno jakieś pasmo, to nigdy nie dowiemy się, czy lornetka A przepuscza je lepiej niż B (a to wpływa na cały wynik!) bo pasma po prostu nie ma.
Możemy porównywać lornetki tylko w zakresie na jaki pozwala obiektyw, a to trochę za mało do rzetelnych danych.
W moich wcześniejszych postach dostałem za to reprymendę od Ryszardo
widoczek - Dzisiaj 14:07
| _Tomek_ napisał/a: | Szczerze mówiąc poprosiłem ChatGPT, by znalazł błędy w tej procedurze i ich lista jest dluzsza niż opis procedury... Nie będę wklejał |
Wiadomo że to wszystko jest domowy sposób, który jest tylko przybliżeniem i najlepiej robić takie rzeczy w laboratorium, ale nie chcemy tu uzyskać profesjonalnego wyniku, jedynie taki dość dobrze odzwierciedlający rzeczywistość.
widoczek - Dzisiaj 14:11
| gekon72 napisał/a: | | Jednak jeśli obiektyw wycina mocno jakieś pasmo, to nigdy nie dowiemy się, czy lornetka A przepuszcza je lepiej niż B (a to wpływa na cały wynik!) bo pasma po prostu nie ma. |
Ale obiektyw ma transmisję zbliżoną do lornetki, czyli nie wycina żadnego pasma w tym zakresie długości fal jakie chcemy pomierzyć. Przecież nie będziemy mierzyć transmisji dla skrajnych długości typu 400nm czy 700nm
widoczek - Dzisiaj 14:18
| ryszardo napisał/a: | | 2. Przy teście w świetle białym dostaniemy transmisję uśrednioną po charakterystyce czujnika i taka wartość będzie mało użyteczna. |
Ale to przecież mierzymy RAW-em w kanałach RGB. Nikt nie mówi żeby podawać transmisję scałkowaną po całym zakresie swiatła widzialnego, bo wtedy rzeczywiście do głosu dochodzi charakterystyka czujnika.
Chyba że pisze głupoty, to mnie poprawcie. Liczę po porostu na merytoryczną dyskusję. Każdy się może mylić, dlatego w kupie siła i taka burza mózgów często jest najlepszym rozwiązaniem
EDIT: ahh okej Ryszardo , doczytałem że chodzi w tej wypowiedzi o czujniki natężenia światła. To zmienia postać rzeczy. Według mnie najlepszym czujnikiem swiatła jest matryca aparatu i tryb RAW
ryszardo - Dzisiaj 15:04
Pozwoliłem sobie wydzielić dyskusję o domowych pomiarach transmisji.
| widoczek napisał/a: | Ale to przecież mierzymy RAW-em w kanałach RGB. Nikt nie mówi żeby podawać transmisję scałkowaną po całym zakresie swiatła widzialnego, bo wtedy rzeczywiście do głosu dochodzi charakterystyka czujnika.
Chyba że pisze głupoty, to mnie poprawcie. Liczę po porostu na merytoryczną dyskusję. Każdy się może mylić, dlatego w kupie siła i taka burza mózgów często jest najlepszym rozwiązaniem
EDIT: ahh okej Ryszardo , doczytałem że chodzi w tej wypowiedzi o czujniki natężenia światła. To zmienia postać rzeczy. Według mnie najlepszym czujnikiem swiatła jest matryca aparatu i tryb RAW |
Mierząc w ten sposób aparatem dostaniemy dla każdego kanału wartość uśrednioną po charakterystyce czujnika przemnożonej przez transmisję filtrów na matrycy. Wynik dla kanału zielonego można określić jako względnie użyteczny. Czerwony byłby mało praktyczny, bo łapałby też trochę fioletowego. Powodzenia życzę z sensowną interpretacją czegoś takiego.
Dużo lepsza byłaby monochromatyczna kamera astro (dodatkowo chłodzenie pozwoliłoby zapewnić stabilniejszą temperaturę czujnika) z kompletem filtrów fotometrycznych.
Procedura zaproponowana przez sztuczną głupotę jest z wielu powodów błędna. Pomijając już to, że aparat jest nieoptymalnym narzędziem, to są dużo większe problemy:
- Fotografowanie obrazu przez lornetkę jest bardzo czułe na położenie i osiowe ustawienie aparatu, a przez to dużo mniej precyzyjne od fotografowania źrenicy wyjściowej.
- Podana formuła na obliczanie transmisji jest kompletnie błędna i nie bierze pod uwagę charakterystyki przetwornika analogowo-cyfrowego w aparacie.
Problemów jest zapewne więcej, ale nie mam zamiaru dokładnie czytać głupot wygenerowanych przez bota.
| gekon72 napisał/a: | W moich wcześniejszych postach dostałem za to reprymendę od Ryszardo |
Żadną reprymendę. Po prostu dyskutujemy o pomysłach i wyraziłem swoją opinię. Sam też nie jestem nieomylny.
W sumie niedawno rozważałem jak zrobić to amatorsko. Doszedłem do wniosku, że do osiągnięcia użytecznych wyników potrzebowałbym:
1. Jednorodnego, stabilnie świecącego panelu o dobrym, ciągłym widmie
2. Prostego spektroskopu na siatce dyfrakcyjnej (mam własnej konstrukcji, musiałbym zmodyfikować)
3. Monochromatycznej kamery astro
4. Odpowiedniego, emisyjnego źródła światła do kalibracji częstotliwości (może świetlówka wystarczy, do sprawdzenia)
Nie jestem pewien jaką dokładność pomiaru byłbym w stanie osiągnąć, ale to by trzeba było zweryfikować w praktyce.
widoczek - Dzisiaj 17:34
Widzisz, ja bym wlasnie chcial to zrobic "domowym sposobem" czyli tym co sporo ludzi ma w domu, a nie spektrofotometrami, monochromatycznymi kamerami i specjalistycznymi panelami swietlnych.
Ty bys chcial to zrobic dokladnie, a i tak bys nie wiedział jaki bys mial blad pomiaru.
Wychodzi więc na to, że domowym sposobem mozna jedynie porównywać z grubsza lornetki miedzy sobą, np. że X ma lepszą transmisję od Y w kanale R, G lub B, ale nie mozna okreslic konkretnych "procentów" transmisji.
ryszardo - Dzisiaj 18:19
| widoczek napisał/a: | | Ty bys chcial to zrobic dokladnie, a i tak bys nie wiedział jaki bys mial blad pomiaru. |
Jak zrobię, to mogę przetestować układ i wyznaczyć niepewność pomiaru.
| widoczek napisał/a: | Wychodzi więc na to, że domowym sposobem mozna jedynie porównywać z grubsza lornetki miedzy sobą, np. że X ma lepszą transmisję od Y w kanale R, G lub B, ale nie mozna okreslic konkretnych "procentów" transmisji. |
Tego mniej więcej się bym spodziewał. Z tym, że pomiar w kanale "czerwonym" jest trudniejszy w interpretacji, bo zawiera też trochę fioletu.
PS: dla mnie budowa spektrometru to też jest robienie "domowym sposobem", bo spektrometr zbudowałem ponad 10 lat temu
Kamera monochromatyczna przy użyciu spektrometru nie jest niezbędna, ale zwiększa dokładność pomiaru i czułość (szczególnie na końcach zakresu).
|
|